Πέθανε η Ιωάννα Παπαντωνίου – Η πρώτη γυναίκα σκηνογράφος στην Επίδαυρο.
Μια δυσαναπλήρωτη απώλεια συγκλονίζει σήμερα τον καλλιτεχνικό κόσμο και την πόλη του Ναυπλίου. Σε ηλικία 91 ετών, έφυγε από τη ζωή η Ιωάννα Παπαντωνίου, η εμβληματική «Νανά» του ελληνικού θεάτρου και της λαογραφίας. Μια προσωπικότητα που κατάφερε να συνδέσει το αρχαίο δράμα με την ελληνική λαϊκή κληρονομιά, αφήνοντας πίσω της μια σπουδαία παρακαταθήκη.
Η πρώτη γυναίκα στην Επίδαυρο
Η Νανά Παπαντωνίου έγραψε ιστορία ως η πρώτη γυναίκα σκηνογράφος που εργάστηκε στην Επίδαυρο, σπάζοντας τα ανδρικά στερεότυπα της εποχής. Με σπουδές στο Wimbledon School Of Art του Λονδίνου, έφερε έναν αέρα ανανέωσης στην ελληνική σκηνή.
Η αισθητική της ήταν μοναδική:
- Χρώμα: Τα ρούχα που επέλεγε χαρακτηρίζονταν από έντονη χρωματική παλέτα.
- Απλότητα: Αφαιρούσε με τόλμη τα περιττά αντικείμενα (props) από τα σκηνικά, επιδιώκοντας μια αυστηρή αλλά χαρακτηριστική απλότητα που επέτρεπε στο έργο να αναπνεύσει.
Το «παιδί» της: Το Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα
Πέρα από τα φώτα της σκηνής, η καρδιά της χτυπούσε στο Ναύπλιο. Ως ιδρύτρια και πρόεδρος του Πελοποννησιακού Λαογραφικού Ιδρύματος (ΠΛΙ), η Παπαντωνίου μετέτρεψε την πόλη σε διεθνές κέντρο αναφοράς για τη λαογραφία. Η δουλειά της στην ανάδειξη του ελληνικού λαϊκού πολιτισμού ήταν συστηματική, επιστημονική και, πάνω απ’ όλα, γεμάτη αγάπη για τις ρίζες μας.
Μια διαδρομή γεμάτη συνεργασίες και διακρίσεις
Η καριέρα της ξεκίνησε δυναμικά το 1971, όταν ο Αλέξης Σολομός της εμπιστεύτηκε τον Κοριό του Μαγιακόφσκι. Έκτοτε, η υπογραφή της μπήκε σε παραστάσεις-σταθμούς:
- Συνεργάστηκε επί πέντε χρόνια με τον Κάρολο Κουν και το Θέατρο Τέχνης.
- Δούλεψε πλάι στους «κολοσσούς» Αλέξη Μινωτή και Κατίνα Παξινού.
- Άφησε το στίγμα της στο Εθνικό Θέατρο, το ΚΘΒΕ, αλλά και στο διεθνές Royal Exchange Theatre.
Τιμητικές Διακρίσεις:
- 1981: Βραβείο από την Ακαδημία Αθηνών.
- 1987: Βραβείο κοστουμιών για την ταινία Δοξόμπους.
- Παράσημο: Χρυσός Σταυρός του Τάγματος του Φοίνικος.
Το συγγραφικό και διδακτικό έργο
Η Ιωάννα Παπαντωνίου δεν περιορίστηκε στη δημιουργία, αλλά φρόντισε και για τη διάσωση της γνώσης. Τα βιβλία της για τις ελληνικές φορεσιές (Μακεδονίας, Θράκης, Σαρακατσάνων κ.ά.) αποτελούν σήμερα εγχειρίδια αναφοράς, ενώ η διδασκαλία της στα Θεατρολογικά Τμήματα του Πανεπιστημίου Πατρών γαλούχησε γενιές νέων επιστημόνων.
“Η απώλειά της αφήνει το Ναύπλιο πιο φτωχό, αλλά την πολιτιστική μας κληρονομιά πιο πλούσια χάρη στο έργο της.”
