6 Αυγούστου 1879: Η ημέρα που οι Λυγουριάτες άλλαξαν την ιστορία του πολιτισμού.

Υπάρχουν στιγμές που σφραγίζουν ανεξίτηλα το μέλλον ενός τόπου και η 6η Αυγούστου 1879 αποτελεί αναμφισβήτητα έναν τέτοιο ιστορικό σταθμό.

Εκείνη την ημέρα, τριάντα πέντε κάτοικοι του Λυγουριού, κινούμενοι από βαθιά αγάπη για τον τόπο τους και απόλυτο σεβασμό στην πολιτιστική μας κληρονομιά, προχώρησαν σε μια σπουδαία πράξη: υπέγραψαν τη δωρεά της γης τους προς την Αρχαιολογική Εταιρεία. Με την κίνηση αυτή, άνοιξαν τον δρόμο στον κορυφαίο αρχαιολόγο Παναγή Καββαδία να ξεκινήσει το τιτάνιο έργο της ανασκαφής, της αποκάλυψης και της ανάδειξης του Ασκληπιείου της Επιδαύρου.

Η απόφασή τους ξεπερνούσε κατά πολύ τα όρια μιας απλής παραχώρησης ιδιοκτησίας. Ήταν μια πράξη σπάνιας ανιδιοτέλειας, διορατικότητας και εθνικής ευθύνης. Χάρη στη δική τους γενναιοδωρία, το Ασκληπιείο αναδύθηκε από το φως της λήθης για να εξελιχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της υφηλίου και σε ένα διαχρονικό σύμβολο του παγκόσμιου πολιτισμού.

Σήμερα, 147 χρόνια μετά, οφείλουμε να αποτίσουμε τον ελάχιστο φόρο τιμής σε εκείνους τους 35 ανθρώπους που έθεσαν το κοινό όφελος πάνω από το προσωπικό συμφέρον. Η προσφορά τους δεν περιορίζεται στα όρια του Λυγουριού ή του Δήμου Επιδαύρου. Αποτελεί κεφάλαιο της ιστορίας ολόκληρης της Ελλάδας και ανήκει στη συλλογική μνήμη της ανθρωπότητας.

Οφείλουμε να διατηρήσουμε ζωντανή τη μνήμη τους και να στεκόμαστε καθημερινά αντάξιοι της βαριάς παρακαταθήκης που μας εμπιστεύθηκαν. Η ιστορία, άλλωστε, δεν είναι απλώς μια κληρονομιά που παραλαμβάνουμε· είναι μια ζωντανή ευθύνη που τιμάται και συνεχίζεται.

Ο Πρόεδρος της Κοινότητας Ασκληπιείου

Ίων Ξυπολιάς