Ακυρώθηκαν οι διαγωνισμοί για τα 27 πωλητήρια μουσείων και αρχαιολογικών χώρων.

Νέα δεδομένα προκύπτουν για την εκμετάλλευση των πωλητηρίων σε 27 από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία της χώρας, καθώς και για τη λειτουργία των χώρων υγιεινής και των θυρίδων φύλαξης αποσκευών στην Ακρόπολη και την Αρχαία Αγορά.

Η Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) ακύρωσε δύο διαγωνισμούς του Οργανισμού Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (ΟΔΑΠ), έπειτα από προσφυγές δύο εταιρειών, κρίνοντας ότι οι συγκεκριμένες αναθέσεις έπρεπε να υπαχθούν στο νομοθετικό πλαίσιο για τις συμβάσεις παραχώρησης υπηρεσιών και όχι σε εκείνο των απλών εκμισθώσεων.

Η εξέλιξη επαναφέρει στο προσκήνιο τα ερωτήματα που είχαν τεθεί ήδη από το ρεπορτάζ του Newsbomb στα τέλη Σεπτεμβρίου για τη διαδικασία παραχώρησης των 27 πωλητηρίων, τους όρους συμμετοχής, τη σύνθεση της κοινοπραξίας που ανέλαβε τη σύμβαση και το γεγονός ότι στον διαγωνισμό συμμετείχε ένας μόνο υποψήφιος.

Οι αποφάσεις της ΕΑΔΗΣΥ, με αριθμούς 1831 και 1828, αφορούν αφενός την ενιαία εκμίσθωση των 27 πωλητηρίων και αφετέρου την ανάθεση της λειτουργίας χώρων υγιεινής και θυρίδων φύλαξης αντικειμένων στην Ακρόπολη και σε άλλους αρχαιολογικούς χώρους της Αθήνας.

Τι ακύρωσε η ΕΑΔΗΣΥ και ποιο ήταν το σκεπτικό της

Η πρώτη απόφαση αφορά τον διαγωνισμό για την εκμετάλλευση 27 πωλητηρίων σε αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία, μεταξύ των οποίων η Ακρόπολη, οι Δελφοί, η Αρχαία Ολυμπία, η Κνωσός, οι Μυκήνες, η Επίδαυρος και το Σούνιο.

Η σχετική διακήρυξη είχε εκδοθεί στις 4 Ιουνίου 2026 και στις 14 Αυγούστου υπογράφηκε η σύμβαση με την κοινοπραξία Space – Radiant, η οποία ήταν και η μοναδική που υπέβαλε προσφορά. Η σύμβαση προέβλεπε αρχική διάρκεια έξι ετών, με δυνατότητα παράτασης για ακόμη έξι.

Ο ανάδοχος θα αναλάμβανε τη λειτουργία του δικτύου των πωλητηρίων, με συγκεκριμένες υποχρεώσεις ως προς το ωράριο, τη στελέχωση, τη διάθεση προϊόντων και τη συνεργασία με τον ΟΔΑΠ. Τα πωλητήρια θα λειτουργούσαν με την εμπορική ταυτότητα «Hellenic Heritage», ενώ το πληροφοριακό σύστημα του αναδόχου θα έπρεπε να διασυνδεθεί με εκείνο του Οργανισμού. Η οικονομική συμφωνία προέβλεπε την καταβολή μισθώματος, καθώς και ποσοστού 2% επί των μηνιαίων πωλήσεων.

Στις 28 Αυγούστου, η εταιρεία ΟΡΜΗΝΙΑ ΙΚΕ προσέφυγε στην ΕΑΔΗΣΥ, αμφισβητώντας το νομικό πλαίσιο που είχε επιλεγεί για τη διαδικασία. Η Αρχή έκανε δεκτή την προσφυγή και ακύρωσε τον διαγωνισμό, κρίνοντας ότι το αντικείμενο της σύμβασης δεν αποτελούσε απλή μίσθωση εμπορικών χώρων, αλλά παραχώρηση υπηρεσιών.

Τι απαντά ο ΟΔΑΠ

Από την πλευρά του, ο Οργανισμός υποστηρίζει ότι οι διαγωνιστικές διαδικασίες πραγματοποιήθηκαν σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο που ο ίδιος έκρινε εφαρμοστέο. Επικαλείται, μεταξύ άλλων, τη διαφάνεια της διαδικασίας, το κριτήριο της υψηλότερης προσφερόμενης μίσθωσης, αλλά και τους όρους που είχαν τεθεί για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Ο ΟΔΑΠ χαρακτηρίζει τις ενστάσεις που εξετάστηκαν από την Αρχή ως ζητήματα αμιγώς νομικής φύσεως και υπογραμμίζει ότι στις αποφάσεις της ΕΑΔΗΣΥ δεν γίνεται λόγος για «φωτογραφικούς διαγωνισμούς» ή για εκποίηση δημόσιας περιουσίας, όπως είχε υποστηριχθεί σε δημόσιες παρεμβάσεις και ανακοινώσεις κομμάτων της αντιπολίτευσης.

Παράλληλα, δηλώνει ότι προτίθεται να ακολουθήσει τις προβλεπόμενες θεσμικές διαδικασίες για την αντιμετώπιση των ζητημάτων που έχουν ανακύψει.
Στον αέρα και η ανάθεση για τις τουαλέτες και τις θυρίδες της Ακρόπολης

Η δεύτερη απόφαση της ΕΑΔΗΣΥ, με αριθμό 1828, αφορά έναν ακόμη διαγωνισμό του ΟΔΑΠ, ο οποίος σχετιζόταν με τη λειτουργία των χώρων υγιεινής και των θυρίδων φύλαξης αντικειμένων στην Ακρόπολη και σε άλλους αρχαιολογικούς χώρους της Αθήνας.

Ανάδοχος της συγκεκριμένης διαδικασίας είχε αναδειχθεί η εταιρεία Public Shine Facility Management Α.Ε., η οποία είχε ιδρυθεί τον Νοέμβριο του 2025.

Η ανάθεση, ωστόσο, αμφισβητήθηκε από την εταιρεία 3C+P Τεχνική ΙΚΕ, η οποία κατέθεσε προσφυγή στις 28 Αυγούστου, προβάλλοντας αντίστοιχες αιτιάσεις για το νομικό καθεστώς που είχε επιλέξει ο Οργανισμός.

Η ΕΑΔΗΣΥ έκανε δεκτή και αυτή την προσφυγή, ακυρώνοντας τον διαγωνισμό με το σκεπτικό ότι η λειτουργία των συγκεκριμένων εγκαταστάσεων συνιστούσε επίσης αντικείμενο σύμβασης παραχώρησης υπηρεσιών και όχι απλή εκμίσθωση.

Η σημασία της υπόθεσης γίνεται ακόμη μεγαλύτερη αν ληφθεί υπόψη ο αριθμός των επισκεπτών που εξυπηρετούνται καθημερινά στους συγκεκριμένους χώρους. Μόνο η Ακρόπολη υποδέχεται περίπου πέντε εκατομμύρια επισκέπτες ετησίως, ενώ στο πλαίσιο του σχεδιασμού είχε προβλεφθεί αντίτιμο ενός ευρώ για τη χρήση των χώρων υγιεινής.

Τα επόμενα βήματα και τα ερωτήματα που παραμένουν

Οι δύο αποφάσεις δημιουργούν νέα δεδομένα για τον τρόπο με τον οποίο θα προχωρήσει ο ΟΔΑΠ στη διαχείριση των συγκεκριμένων δραστηριοτήτων. Η ακύρωση των διαγωνισμών σημαίνει ότι θα πρέπει να επανεξεταστεί το νομικό και διαδικαστικό πλαίσιο των αναθέσεων, προκειμένου να ακολουθηθούν οι προβλεπόμενες διαδικασίες.

Παράλληλα, παραμένουν ανοιχτά τα ερωτήματα για το πώς θα οργανωθεί εκ νέου η λειτουργία των 27 πωλητηρίων, αλλά και για το μέλλον των υπηρεσιών υγιεινής και φύλαξης αποσκευών στην Ακρόπολη και στους υπόλοιπους χώρους.

Η εξέλιξη αυτή επαναφέρει στο προσκήνιο τα ζητήματα που είχαν τεθεί μέσα από το ρεπορτάζ της εφημερίδας «ΜΠΑΜ» σχετικά με τη διαχείριση των συγκεκριμένων υποδομών, τους όρους των διαγωνισμών και τον τρόπο αξιοποίησης δραστηριοτήτων που συνδέονται άμεσα με την πολιτιστική κληρονομιά της χώρας.