Μιχαήλ Μαρμαρινός: «Αυτό που με ενδιαφέρει είναι να ενεργοποιηθεί η πόλη της Αρχαίας Επιδαύρου. Και η άυλη ταυτότητά της».

Πίσω από τις παραστάσεις, τις πρεμιέρες και τα μεγάλα ονόματα κρύβεται μια ευρύτερη φιλοδοξία: να μετατραπεί η εμπειρία της Επιδαύρου σε κάτι πολύ μεγαλύτερο από μια βραδιά θεάτρου.

Στην πρώτη χρονιά της θητείας του ως καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, ο Μιχαήλ Μαρμαρινός εισάγει μια σειρά από ρηξικέλευθες καινοτομίες που επαναπροσδιορίζουν τη σχέση του κοινού με τον αρχαιολογικό χώρο, την τέχνη και την τοπική κοινωνία. Μακριά από τη λογική της απλής «κατανάλωσης» μιας παράστασης, ο στόχος είναι σαφής: η μετατροπή του ταξιδιού στην Επίδαυρο σε μια ολιστική, βιωματική και θεραπευτική εμπειρία.

Η Αυτονομία της Μικρής Επιδαύρου

Για πρώτη φορά, το Αρχαίο Θέατρο Μικρής Επιδαύρου βγαίνει από τη σκιά του Μεγάλου Θεάτρου και αποκτά πλήρη αυτονομία, λειτουργώντας ως ένα ζωντανό «φεστιβάλ πόλης».

«Στόχος είναι ο κόσμος να επιλέξει να ταξιδέψει στην Επίδαυρο ειδικά για όσα συμβαίνουν στη Μικρή Επίδαυρο. Αυτό που με ενδιαφέρει είναι να ενεργοποιηθεί η πόλη. Και η άυλη ταυτότητά της», τονίζει ο Μιχαήλ Μαρμαρινός.

Η αρχή γίνεται δυναμικά στις 26 και 27 Ιουνίου με το «Τουρνέ» του Ευριπίδη Λασκαρίδη, ένα διήμερο όπου το Μεγάλο Θέατρο θα παραμείνει κλειστό, στρέφοντας όλα τα βλέμματα στη Μικρή Επίδαυρο. Το πολυσυλλεκτικό πρόγραμμα περιλαμβάνει επίσης:

• «Τα πορτοκάλια της Παλαιάς Επιδαύρου» του Θοδωρή Γκόνη, μια μουσική παράσταση βασισμένη στους τοπικούς μύθους και τα σαγκουίνια της περιοχής.
• «Mothers» της Μάρτα Γκόρνιτσκα, με ένα χορό γυναικών από την Ουκρανία, τη Λευκορωσία και την Πολωνία που επιχειρεί να θεραπεύσει τον ιστορικό πόνο.
• «Choreka» του Χαράλαμπου Γωγιού, μια θεατροποιημένη σύνθεση πάνω σε χορικά αρχαίων τραγωδιών.
• Την παγκόσμια πρώτη του νέου έργου του Ιβάν Βιριπάγεφ (σκηνοθεσία Γκαλίν Στόεφ) και το «1961» του Κορνήλιου Σελαμσή (σκηνοθεσία Χάρη Φραγκούλη).

Παράλληλα, η εμπειρία διευρύνεται στην πόλη με τη δράση επαγγελματικής κατάρτισης «Επίδαυρος – Τα μαθήματα» (με μια ανοιχτή εκδήλωση για το κοινό) και πιλοτικές, αρχαιολογικού ενδιαφέροντος περιηγήσεις με πλοίο στους όρμους της Αρχαίας Επιδαύρου, σε στενή συνεργασία με τον Δήμο.

Η Μεγαλύτερη Καινοτομία: Μεταμεσονύχτιες Παραστάσεις στο Αρχαίο Στάδιο

Σε μια ιστορική σύμπραξη με το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο και την Εφορεία Αρχαιοτήτων Αργολίδας, ο αρχαιολογικός χώρος του Ασκληπιείου ανοίγει για πρώτη φορά τη νύχτα. Το Αρχαίο Στάδιο θα φιλοξενήσει δύο μεταμεσονύχτιες μουσικές παραστάσεις υπό τον νέο άξονα 1-1-1 (ένας συνθέτης, ένα έργο, ένας περφόρμερ):

1. «(Άλκηστις) Τοπίο μετά την υπόσχεση» του Δημήτρη Καμαρωτού.
2. «Oedipus Steps» του Ζήση Σέγκλια.

Ο Μιχαήλ Μαρμαρινός, έχοντας ζήσει ο ίδιος τη μυσταγωγία της νύχτας στην Επίδαυρο ως σκηνοθέτης, θέλησε να μοιραστεί αυτό το προνόμιο με το ευρύ κοινό, ανακαλώντας μνήμες από τη δική του «Ηλέκτρα» αλλά και τη σπάνια εμπειρία της «Νέκυιας» με το ιαπωνικό Θέατρο ΝΟ, η οποία είχε παιχτεί κατά την ανατολή του ηλίου.

Πολιτιστική «Συνταγογράφηση» και Αφηγηματική Αρχαιολογία

Ο φετινός προγραμματισμός επαναφέρει στο προσκήνιο την αυθεντική, θεραπευτική διάσταση της Επιδαύρου, η οποία στην αρχαιότητα λειτουργούσε ως ιαματικό κέντρο ψυχής και σώματος.

«Το θέατρο ήταν μια πολιτιστική συνταγογράφηση της εποχής. Ακόμη και σήμερα, όταν πηγαίνουμε στην Επίδαυρο, πηγαίνουμε για θεραπευτικούς λόγους… Ακόμη και η διαδρομή μέχρι να φτάσεις στο θέατρο συμπεριλαμβάνεται στην τελετουργία της θεραπείας».

Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η Αφηγηματική Αρχαιολογία, μια πρωτοπορία που γεννήθηκε στη Φλωρεντία και παντρεύει την επιστήμη με τις παραστατικές τέχνες. Αρχαιολόγοι, μουσικοί και περφόρμερ μετατρέπουν την ξερή αρχαιολογική πληροφορία σε ζωντανό βίωμα για τον επισκέπτη.

Η Έκθεση «Χορών Χώρος» και η Σύνδεση με το Θέατρο ΝΟ

Με κεντρικό άξονα τον Χορό —το πιο αινιγματικό στοιχείο της τραγωδίας— η έκθεση «Χορών Χώρος» απλώνεται μέσα στην πόλη της Επιδαύρου, αποκτώντας επιτελεστικό χαρακτήρα. Ο Μιχαήλ Μαρμαρινός συνδέει την αρχαία ελληνική τραγωδία με το ιαπωνικό Θέατρο ΝΟ, δύο παραδόσεις που κράτησαν οργανικό τον χορό λόγω του κοινού ανιμιστικού τους υποστρώματος.

Η έκθεση αποτελεί παράλληλα και ένα μεγάλο «ευχαριστώ» στην τοπική κοινωνία, τιμώντας τη μνήμη των κατοίκων του Λιγουριού που το 1879 παραχώρησαν τη γη τους για να ξεκινήσουν οι ανασκαφές.

Μουσική, Ευγνωμοσύνη και Νέες Δράσεις

• C_Music now: Μια προσπάθεια ανίχνευσης της χαμένης μουσικής μνήμης του αρχαίου δράματος μέσα από τη σύγχρονη γλώσσα προηγμένων συνθετών, με τρεις παραστάσεις στην Επίδαυρο.
• Αφιέρωμα στον Γιώργο Λούκο: Μια πράξη βαθιάς ευγνωμοσύνης για τον άνθρωπο που άλλαξε την εποχή του Φεστιβάλ. Περιλαμβάνει το ντοκιμαντέρ του Ηλία Γιαννακάκη «2005-2025. Στα χρόνια του Λούκου», τη μουσική βραδιά «Μια νύχτα χάρισμά σου», καθώς και την επισκευή και επαναλειτουργία του «Τροχόσπιτου» (μια ιδέα της Όλιας Λαζαρίδου) ως «κινούμενη παρηγοριά της τέχνης» για τις μη προνομιούχες περιοχές.
• Έναστρος Ουρανός: Προβολές σπουδαίων, ιστορικών παραστάσεων που έχουν αποτυπωθεί κινηματογραφικά, στον Χώρο Δ της Πειραιώς 260, με την οροφή ανοιχτή κάτω από το καλοκαιρινό φεγγάρι.
• Πυγολαμπίδες: Μια νέα μορφή επικοινωνίας στο φεστιβάλ, που παντρεύει τη συμβατική διάλεξη με την performance, μετατρέποντας τη γνώση σε εμπειρία.

Με ένα πρόγραμμα που καταργεί τα στενά όρια της σκηνής, ο Μιχαήλ Μαρμαρινός δεν προτείνει απλώς μια σειρά από παραστάσεις, αλλά έναν εναλλακτικό τρόπο να κατοικούμε τον τόπο, την ιστορία και την τέχνη.